መስቀል፡ በኢትዮጵያ የመስቀል በዓል ተከበረ

መስቀል በኢትዮጵያ የሚከበረው ከጥንታዊ ጊዜያት ጀምሮ ሲሆን ከመንፈሳዊና ባህላዊ ሕይወት ጋር በጣም የተያያዘ በዓል ነው። በየአመቱ መስከረም 17 ቀን የሚከበረው ይህ ቀን በታሪክ ላይ የተመሠረተ ሲሆን በሃይማኖት፣ በማህበረሰብ እና በባህል ልማዶች ውስጥ የማይቀር እሴት አለው። የክርስትና አማኞች በተለያዩ አደባባዮች በመሰብሰብ፣ በሰልፍና በመዝሙር በመካፈል ይበልጥ በዓሉ በመንፈሳዊ ደስታ የተሞላ ቀን እንዲሆን ያደርጉታል።

መስቀል ምንድን ነዉ በየትኛውስ ጊዜ እና እንዴት ይከበራል?

“መስቀል” ቃል ከግእዝ ቋንቋ “ክርስ” የመጣ ሲሆን ማለትም “መድኀኒት እና ምህረት የሚያመጣ” ተምሳሌት ነው። ከክርስትና ታሪክ መሠረት እውነተኛው መስቀል በ4ኛው ክፍለ ዘመን በንጉሠ ነገሥት ኮንስታንቲኖስ እናት ንግሥተ ነገሥት ሄለና በራእይ ሲታይ በእሳት እንደተገኘ ይታሰባል። ይህ ራእይ በክርስቲያን ታሪክ ላይ የማይረሳ ሆኖ ቀረ፣ በኢትዮጵያም የመስቀል በዓል ዋነኛ ምልክት እንዲሆን ያደረገው በዚህ መነሻ ነው። ስለዚህ የደመራ ማቀጣጠል በበዓሉ ዋና ክፍል ውስጥ ተካቱዋል።

መስቀል በኢትዮጵያ መስከረም 17 (ከምዕራባዊ የግሪጎሪያን ቀን ጋር ሴፕቴምበር 27) ይከበራል። በአዲስ አበባ ዋናው የመስቀል አደባባይ የሚታሰበ ሲሆን በተለያዩ የሃገራችን ክፍሎች ብዛት ባላቸዉ የእምነቱ ተከታዮችና ከተለያዩ ክፍለ ዓለማት በመጡ ሰዎች የከበራል። ከካህናትና ዲያቆናት የሚጀምር የመንፈሳዊ ስርዓት ከመዝሙርና ከጸሎት ጋር ታላቅ እሳት በማብራት ይጨምራል።

በተለያዩ የከተማና በገጠር መንደር አካባቢዎችም ቤተሰቦች ትንሽ ደመራ በመስራትና በማብራት በቤተሰብና በጎረቤት መካከል በማይረሳ ደስታ ይከብራል። ይህም የበዓሉን ባህላዊነት ከትልቁ መድረክ እስከ ቤተሰብ ደረጃ ያስተሳስራል።

ባህላዊ እና ማህበራዊ ተለዋዋጮች

መስቀል በኢትዮጵያ በሃይማኖት ብቻ የሚወሰን አይደለም። ቤተሰቦች በዚህ ቀን በአንድነት በመሰብሰብ በባህላዊ ምግቦች እንደ ዶሮ ወጥ፣ እንጀራ እና ቡና በመጋበዝ የልዩ ልዩ የቤተሰብ ዝምድናዎችን ያጠናክራሉ። ወጣቶች በባህላዊ አልባሳት በመላበስ በዝማሬና በእንቅስቃሴ ጨዋታዎች ይካፈላሉ። በአንዳንድ አካባቢዎች ባህላዊ የአለባበስ ውድድሮች እና የሙዚቃ እንቅስቃሴዎች ይዘጋጃሉ።

የህዝብ ቅርስ እና መንፈሳዊ ታላቅነት

መስቀል በኢትዮጵያ ለመንፈሳዊ ምክንያት ብቻ ተከብሮ የሚዉል በዓል አይደለም። የህዝብ አንድነት፣ የባህላዊ ቅርስ ጥበቃ እና የታሪክ ማስታወሻ ትልቅ ምልክት ነው። በአገር ውስጥና በዲያስፖራ የሚከበረው ይህ በዓል በኢትዮጵያ ታሪክ ላይ ሁልጊዜ የሚታወስ የመንፈስና የህዝብ ቅርስ ሆኖ ቆይቷል።